25 شهریور 1405

در چهل و یکمین شب شعر عاشورای شیراز؛

شبی که شعر و اشک تا خیمه‌های حسین(ع) هم‌نفس شدند

شیراز  چهل و یکمین شب شعر عاشورای شیراز، تالار حافظ را به حسینیه‌ای تبدیل کرد که در آن واژه‌ها پیش از خوانده شدن، گریه می‌کردند و شعرها با ضرباهنگ سینه‌زنی، روایتی تازه از انتظار و خون‌خواهی سرودند.

حسینی نیوز / سرویس اخبار هنری:

شب آرام‌آرام بر شهر حافظ سایه انداخته بود؛ همان شهری که قرن‌هاست با شعر نفس می‌کشد، این بار دوباره به نام حسین(ع) جان گرفت.

تالار حافظ، دیگر تنها یک سالن فرهنگی نبود بلکه حسینیه‌ای بود که در آن واژه‌ها پیش از آنکه خوانده شوند، گریه می‌کردند.

پرچم‌های سیاه، زمزمه صلوات، نگاه‌های خیس و شاعرانی که هر کدام گوشه‌ای از مصیبت کربلا را با زبان شعر روایت می‌کردند، فضای چهل و یکمین شب شعر عاشورای شیراز را به مجلسی تبدیل کرده بود که شعر و سوگواری در هم تنیده بودند.

در این آیین، شاعران از عطش فرات گفتند، از داغ حضرت رقیه(س)، از قامت استوار حضرت ابوالفضل‌ العباس(ع) و از عاشورایی که هر سال با زبانی تازه روایت می‌شود. با پایان شعرخوانی‌ها، نوای سینه‌زنی و مرثیه اهل‌بیت(ع)، تالار حافظ را در موجی از اشک و ارادت فرو برد؛ گویی شعرها این بار با ضرباهنگ سینه‌ها ادامه پیدا می‌کردند.

  • چهل و یک سال است که چراغی در شیراز خاموش نمی‌شود

در حاشیه این آیین، «حمیدرضا قانعی» مدیرکل حوزه هنری فارس، از رویدادی سخن گفت که امروز تنها یک شب شعر نیست بلکه بخشی از حافظه فرهنگی و ادبی ایران است.

وی در گفت‌وگو با ایرنا بیان کرد: شب شعر عاشورای شیراز، قدیمی‌ترین رویداد شعر آیینی کشور است؛ رویدادی که دوام آن را نه بودجه‌های کلان، بلکه عهد چند عاشق رقم زده است.

قانعی ادامه داد: چهل و یکمین دوره شب شعر عاشورای شیراز شامگاه پنجشنبه برگزار شد و اگر این رویداد پس از چهار دهه همچنان پابرجاست، به خاطر جمعی است که ۴۱ سال پیش دور هم جمع شدند و عهد کردند این چراغ را روشن نگه دارند؛ امشب این مراسم یکی از ویژه‌ترین اتفاقات فرهنگی شیراز و از جریان‌سازترین رویدادهای شعر آیینی کشور به شمار می‌آید.

وی تاکید کرد: راز ماندگاری این شب شعر، تنها استمرار برگزاری آن نیست، بلکه نگاه متفاوتی است که از همان نخستین دوره بر آن حاکم بوده است.

مدیرکل حوزه هنری فارس گفت: از روز اول تصمیم گرفته شد هر سال تنها یک موضوع از گستره بی‌کران عاشورا انتخاب شود؛ موضوعی که پیش از شعر، درباره آن پژوهش صورت بگیرد.

قانعی افزود: استاد دکتر محمدرضا سنگری، در فرصتی مناسب، درباره همان محور کتابی می‌نویسند و آن اثر در اختیار شاعران قرار می‌گیرد و پس از انتشار فراخوان، شاعران سراسر کشور با تکیه بر همان پژوهش‌ها، اشعار خود را می‌سرایند.

به گفته وی، همین شیوه سبب شده است که شب شعر عاشورا هیچ‌گاه در موضوعات تکرار نشود و هر سال، یکی از ابعاد کمتر دیده‌شده نهضت حسینی پیش روی شاعران قرار گیرد.

  • از عاشورا تا ظهور؛ موضوعی که شاعران امسال بر گرد آن جمع شدند

مدیرکل حوزه هنری فارس افزود: هر دوره از شب شعر عاشورا، یک واژه، یک مفهوم و یک فصل از تاریخ کربلا را محور خود قرار می‌دهد و امسال نیز موضوعی انتخاب شده که کمتر به‌صورت مستقل در شعر آیینی مورد توجه قرار گرفته است.

قانعی گفت: موضوع چهل و یکمین دوره، “انتقام و خون‌خواهی حضرت ولی‌عصر(عج)” است؛ این موضوع از سال گذشته انتخاب شد تا شاعران فرصت کافی برای مطالعه، پژوهش و سرودن داشته باشند و هدف این است که نسبت عاشورا با انتظار و ظهور، در زبان شعر روایت شود.

در روزگاری که بسیاری از رویدادهای فرهنگی با تغییر مدیران، بودجه‌ها و سیاست‌ها رنگ می‌بازند، شب شعر عاشورای شیراز همچنان ایستاده است؛ مدیرکل حوزه هنری فارس، دلیل این ماندگاری را در واژه «مردم» خلاصه کرد.

این در حالی است که کمتر شاعر شناخته‌شده‌ای در حوزه شعر آیینی کشور داریم که در این شب شعر حضور نداشته باشد.

نکته مهم این است که بسیاری از شاعران با هزینه شخصی در این مراسم شرکت می‌کنند.

به گفته قانعی از همان ابتدا، مرحوم «فرهنگ»، پدر حاج «عبدالحسین فرهنگ» این بنا را بر مردمی بودن گذاشت و قرار شد تا این مراسم با نذر و همت مردم اداره شود و امروز هم پس از ۴۱ سال، همین مسیر ادامه دارد.

مدیرکل حوزه هنری استان فارس ادامه داد: ما رویدادهای فرهنگی زیادی داشته‌ایم که با تغییر یک مدیر یا یک نگاه، متوقف شده‌اند، اما شب شعر عاشورا چون مردم‌پایه بوده، هرگز وابسته به افراد نبوده است؛ مردم، طراحی، برنامه‌ریزی و استمرار آن را برعهده گرفته‌اند و همین باعث شده این چراغ همچنان روشن بماند.

  • گنجینه‌ای از چهار دهه شعر عاشورا

چهل و یک سال شعر، خاطره و صدا، حالا در قالب یک آرشیو ماندگار ثبت شده است و قانعی با اشاره به این اقدام بیان کرد: امسال آرشیو کامل ۴۱ سال شب شعر عاشورا در سایت عاشورا و همچنین آپارات بارگذاری شده است؛ بسیاری از شاعران می‌توانند فیلم شعرخوانی سال‌های گذشته خود را دوباره ببینند و علاقه‌مندان نیز به یکی از ارزشمندترین گنجینه‌های شعر آیینی کشور دسترسی خواهند داشت.

توشه‌ای برای زائران جاده اربعین
راه کربلا، فقط با قدم طی نمی‌شود؛ گاهی یک شعر، یک روایت یا یک کتاب، همسفر زائر می‌شود و به همین دلیل، برگزارکنندگان شب شعر عاشورا امسال مجموعه‌ای از آثار صوتی را برای زائران اربعین آماده کرده‌اند.

  • شبی که شعر و اشک تا خیمه‌های حسین(ع) هم‌نفس شدند

«سید امین جعفری» مجری این آیین معنوی، بشارت‌دهنده خبری برای زائران اربعین حسینی بود و افزود: در این مراسم برای عزیزانی که امسال زائر اربعین هستند، توشه‌ای فراهم کرده‌ایم تا در مسیر پیاده‌روی، چیزی برای شنیدن و خلوت کردن با حضرت اباعبدالله(ع) داشته باشند؛ کتاب صوتی “فصل وصل” نوشته دکتر محمدرضا سنگری، با صدایی دلنشین آماده شده و می‌تواند همراه ارزشمندی برای زائران باشد.

وی ادامه داد: شعرهای دوره چهلم شب شعر عاشورا که با موضوع اربعین سروده شده‌اند نیز در رادیو ایران‌صدا در دسترس است و علاقه‌مندان می‌توانند آنها را دریافت کنند؛ همچنین کتاب ارزشمند “آن ناگهان” اثر دکتر محمدرضا سنگری، با تلاش مجموعه ایران‌صدا به‌صورت کتاب صوتی منتشر شده تا مخاطبان بیش از گذشته با معارف عاشورا مأنوس شوند.

  • چراغی که باید در عصر فناوری روشن بماند

در پایان این آیین، استاد احد ده‌بزرگی، دبیر ستاد برگزاری شب‌های شعر عاشورا، از تلاش مجموعه ایران‌صدا برای تولید نسخه‌های صوتی آثار این رویداد قدردانی کرد و گفت: بر دست عزیزان ایران‌صدا بوسه می‌زنم که زحمت این کار را کشیدند؛ از آقای سلطانی عزیز نیز صمیمانه سپاسگزارم که کاری شایسته انجام دادند و این راه باید ادامه پیدا کند، چرا که در عصر فناوری، چراغی روشن شده است و امیدوارم کتاب‌های آینده ستاد برگزاری و آثار شب‌های شعر عاشورا نیز به همین شکل در اختیار مردم قرار گیرد و این نور خاموش نشود.

  • مراسم به پایان رسید، اما کسی احساس پایان نداشت.

شاعران از تالار حافظ بیرون آمدند، اما شعرها در سالن ماندند؛ میان فضایی که هنوز بوی اشک می‌داد، میان پرچم‌هایی که آرام‌آرام جمع می‌شدند و در دل کسانی که بار دیگر فهمیدند عاشورا تنها یک واقعه تاریخی نیست؛ رودخانه‌ای است که هر سال با برگزاری این رویداد در شیراز، از سرچشمه آن شعر جاری می‌شود.

شاید راز ماندگاری شب شعر عاشورا نیز همین باشد؛ اینکه اینجا، شعر برای دیده شدن سروده نمی‌شود؛ برای ادا کردن دِینی است که عاشقان، چهل و یک سال است هر محرم، با واژه‌هایشان به کربلا می‌برند.

……………………
پایان پیام/ 101

لینک کوتاه

سوالات و نظرات

جدیدترین اخبار

اخبار دهمین همایش زیارت اربعین - ۳

سوابق برگزاری «همایش علمی بین المللی زیارت اربعین»

اخبار دهمین همایش زیارت اربعین - ۲

«دهمین همایش علمی بین المللی زیارت اربعین» فردا آغاز می‌شود

در مسجد مقدس جمکران؛

رونمایی از کتاب «مِنَ الحسین»

ویژه‌نامهٔ اربعین ۱۴۴۸ (۱۴۰۵) ـ 31

شعار مراسم جاماندگان اربعین امسال «باید برخاست» است

در چهل و یکمین شب شعر عاشورای شیراز؛

شبی که شعر و اشک تا خیمه‌های حسین(ع) هم‌نفس شدند

ویژه‌نامهٔ اربعین ۱۴۴۸ (1405) ـ 18

حمله موشکی دشمن آمریکایی به مرز شلمچه + فیلم

اخبار حج تمتع ۱۴۴۷ (۱۴۰۵)

قدردانی دکتر پزشکیان از خدام حجاج 1447 (1405)

اخبار حج تمتع ۱۴۴۷ (۱۴۰۵)

نخستین زائران حج تمتع ۱۴۰۵ در مکه مستقر شدند

با رویکردی علمی به نهضت عاشورا؛

انتشار چهل و یکمین شماره فصلنامه «معارف حسینی»

همزمان با آغاز ماه مبارک رمضان اعلام شد؛

فراخوان چهارمین دوره جشنواره بین المللی کاریکاتور روز جهانی قدس

اخبار پنجمین کنگره فعالان فرهنگی اربعین - 3

انتقادات و پیشنهادهای فعالان فرهنگی اربعین

به همت سه نهاد علمی حوزوی برگزار می‌شود؛

دورهٔ «تجزیه و ترکیب قصیده لامیه حضرت ابوطالب(ع)»

اخبار پنجمین کنگره فعالان فرهنگی اربعین - 1

مشهد میزبان پنجمین کنگره بین المللی فعالان فرهنگی اربعین

به میزبانی مسجد مقدس جمکران برگزار می‌شود؛

هشتمین اجلاسیه تولیت‌های اعتاب مقدس ایران